Касагић – Салкић

Written By: Vukan Dubocanin
DOI  10.7251/SPMSR1851189S                                        UDK 341.217.02(4-672EU:497.6)

Прегледни научни чланак

 

BOSNA I HERCEGOVINA I EVROPSKA UNIJA

INTEGRACIONI PROCES

Rajko Kasagić[1]

Internacionalni univerzitet u Travniku

Alisa Salkić[2]

Internacionalni univerzitet u Travniku

 

Sažetak: Razvijenoj privredi u svijetu karakteriše vrlo dinamična struktura promjene, kako u proizvodnji tako i u tržišnoj poziciji pojedinih zemalja. Privredna kretanja u svijetu bila su praćena bržim rastom svijetske trgovine nego rastom proizvodnje. Stoga, svaka država nastoji da nađe svoje mjesto u međunarodnoj podijeli rada i zadovopljavajuću tržišnu poziciju, mada se dominacija industrijski razvijenih zemalja ne dovodi u pitanje. U uslovima savremenih tržišnih i tehnoloških promijena, teško je zamisliti integracioni proces u smislu globalizacije bez aktivnije uloge razvijenih zemalja.

Na integraciju privrednih teritorija pojedinih država značajnu ulogu ima diplomatija. Njen značaj je od posebne važnosti na ekonomske, sada već i političke integracije u Evropi, odnosno Evropsku uniju. Bosna i Hercegovina ima politički i ekonomski interes za ulazak u članstvo Evropske unije, pa je već počela da koristi sredstva Evropske unije prema programima, na temelju Okvirnog sporazuma između Evropske unije i Bosne i Hercegovine. Sredstva prema programima mogu da koriste institucije, građani i privrednici. Pisanje dobrog projekta za ekonomski razvoj svodi se na zanat. Metodologija koja je usvojena u EU  90-ih godina prošlog stoljeća zasniva se na Metodologiji koju su koristili Amerikanci 60-ih godina prošlog stoljeća, čija je baza bila analiza logičkog okvira ili logička matrica. Ulaganje sredstava iz fondova Evropske unije ima namjeru da stvori konkurentnu privredu BiH za Jedinstveno (unutrašnje) tržište Evropske unije. Međutim, ekonomiska saradnja je samo jedan i to „prvi stub“ evropskog integracionog procesa.

Značajan korak u razvoju spoljnopolitičke saradnje i bezbijednosti ostvaren je u Mastrihtskom ugovoru uvođenjem „drugog stuba“ u okviru Evropske unije. Dakle, Mastrihtski ugovor spoljnoj politici je priključio segment bezbijednosti, što su države članice dužne da aktivno i bezrezervno podržavaju.

Spoljna politika i bezbjednost država članica EU ne može biti na odgovarajućem nivou ukoliko se ne uspostavi unutrašnja bezbijednost u svakoj državi. Zato je bitno uspostavljanje odgovarajuće pravosudne saradnje i saradnje između policije, odnosno stvaranje Evropskog pravosudnog prostora. Na taj način stvoren je „treći stub“ saradnje u oblasti prava i unutrašnjih poslova. 

Ključne riječi: Evropska unija, Bosna i Hercegovina, tržište, fondovi za razvoj, ekonomija, spoljna politika, bezbjednost, pravosudna saradnja.

 

BOSNIA AND HERZEGOVINA AND THE EUROPEAN UNIOINTEGRATION PROCESSES

Rajko Kasagić[3]

International University of Travnik.

Alisa Salkić[4]

International University of Travnik.

Summary: Thedevelopedeconomyintheworld is characterizedby a verydynamicstructureof change, bothinproductionandinthemarketpositionofindividualcountries. Economictrendsintheworldhavebeenaccompaniedbyfastergrowthinworldtradethangrowthinproduction. Therefore, eachstateseeks to findits place intheinternationaldivisionoflaborand a satisfyingmarketposition, althoughdominationofindustriallydevelopedcountries is notcalledintoquestion. Intheconditionsofmodernmarketandtechnologicalchanges, it is difficult to imagineanintegrationprocessintermsofglobalizationwithout a more active role ofdevelopedcountries.

Diplomacyplaysanimportant role intheintegrationoftheeconomicterritoriesofcertaincountries. Itsimportance is ofparticularimportance for economic, but also forpoliticalintegrationin Europe andthe European Union. BosniaandHerzegovinahas a politicalandeconomicinterestinjoiningthe EU, andhasalreadystarted to use theEuropean Union funds for programs, based on the Framework AgreementbetweentheEuropean Union andBosniaandHerzegovina. Fundsaccording to programscanbeusedbyinstitutions, citizensandbusinesspeople. Writing a goodproject for economicdevelopmentcomesdown to thecraft. Themethodologyadoptedinthe EU inthe 1990s wasbased on themethodologyusedbyAmericansinthe 1960s, whosebasiswastheanalysisofthelogicalframework or logicalmatrix. Investingfundsfrom EU fundsaims to create a competitive BiH economy for the Union’s (internal) market. However, economiccooperation is only one and „firstpillar“ oftheEuropeanintegrationprocess. A significantstepinthedevelopmentofforeignpolicycooperationandsecurityhasbeenachievedintheMaastrichtTreatybytheintroductionofthe „secondpillar“ withintheEuropean Union. Thus, theMaastrichtTreaty to ForeignPolicyhasincorporatedthesecurity segment, whichMemberStates are obliged to activelyandunreservedlysupport.Externalpolicyandsecurityof EU memberstatescannotbe at anappropriatelevelunlessinternalsecurity is establishedineachcountry. It is thereforeimportant to establishappropriatejudicialcooperationandcooperationbetweenthe police, that is, create a Europeanjudicialarea. Inthisway, the „thirdpillar“ wascreatedintheareaof ​​lawandinternalaffairs.

Key words: market, developmentfunds, foreignpolicy, security, judicialcooperation.

 

LITERATURA

  • Blokker, N., M. Heukels, The European Union: Historicar Origins and Institutional Challenges, Heukels, Ton/Blokker/Brus, The European Union after Amsterdam: Alegal Analysis, Kluver Law International, The Hegue-London-Boston, 1998,
  • Ćirić, Aaleksandar I Predrag Cvetković, Međunarodno trgovinsko pravo, Niš, 2001
  • Džombić, Ilija, Ekonomska diplomatija Bosne I Hercegovine, Banja Luka, 2008.
  • Eucken, Walter, Grundsatz der Wirtschpolitik, Tubingen, 1967.
  • Fonten, P, Evropa u 12 lekcija, Brisel, 2006.
  • Kasagić Rajko, Pravo Evropske unije, Banja luka, 2005.
  • Kasagić Rajko I Alisa Salkić, Osnovi prava I poslovno pravo, Travnik, 2015.
  • Leipold, Helmut, Wirtschafts und Gesellschaftssy sistem in Vergleich, Stuttgart, 1988.
  • Leonard, Dik, Vodič kroz Evropsku uniju, Beograd, 2004.
  • Misita Nevenko, Osnovi prava Evropske unije.
  • Thiessen Ulrich, Aspects of Transition to Market Economies upon Tyne, 1994.
  • Vukmirica, Vujo, Ekonomska I monetarna integracija Evrope, Banja Luka, 2005.
  • Business br. 130, 2. April, 2012.
  • Jedinstveni evropski akt.
  • Ugovor u Mastrihtu.

 

 

[1] Redovni profesor na Internacionalnom univerzitetu uTravniku.  E-mail: prof.rajko.kasagic@gmail.com

[2] Viša asistentica na Internaiconalnom univerzitetu u Travniku. E-mail:  alisa.salkic@gmail.com

[3]Professor at International University of Travnik.E-mail: prof.rajko.kasagic@gmail.com

[4] Senior assistant at International University of Travnik. E-mail:  alisa.salkic@gmail.com